به وقت اردیبهشت

 خیابان گلستان و

                 کوچه های راز

بوستان آزادی و

                 نارنجستان قوام

روز سعدی

            و فال حافظ

رویای خواجو و

               باغ دلگشا

آی آی ...

سرو های ناز ارم و

                شکوفه های جهان نما ...

                   حراج سراسیمه شعر

                          به وقت اردیبهشت

 یک

گهی لیلی، گهی فرهادو شیرین

گهی مجنون ،گهی تلخ است و شیرین

حکایت همچنان باقی است از آه

و اینک قصه نادر و سیمین

دو

کمی با بچه های دل نشینیم

شکوفه هایی از شادی بچینیم

خبر های مهم را بی خیالش

بیا برنامه کودک ببینیم

سه

 بدون لهجه و لکنت بیاندیش

بدون ترس و بی وحشت بیاندیش

بگیرم تا انرژی از نگاهت

مرا بار دیگر مثبت بیاندیش

  چهار

به شیدایی کسی همتای تو نیست 

به خوبی همردیف نام تو کیست

کلاسی داری از زیبایی و شور

به این شیوه تو را من می دهم بیست

 پنج 

تو راآنجا ویا اینجا  ببینم

تورا امروز یا فردا ببینم

بزن حرفی بده قول و قراری

که امشب هم تو را رویا ببینم

مطالعه چند آيين ، باور ، اصطلاح عاميانه و موجود خيالي استان بوشهر و ردپاي آن در ادبيات معاصر جنوب

در آمد :

« فرهنگ مردم » و « ادبيات معاصر » ، اين دو كليد واژه هاي اصلي اين مقاله مي باشند ولي اين كه كدام يك اصل قرار گيرند و كدام يك به حاشيه رانده شود تصميمي نگرفته ام و مي خواهم نگارش آن را تعيين كند .

اين كه اين دو در طول تاريخ خود بدوبستان هايي داشته اند وخدمات متقابل به همديگر كرده اند حرف تازه اي نيست و اينكه معمولا « فرهنگ مردم » منبعي غني و سرشار از ايده براي ادبيات و هنر بوده است نيز صحبت نوي نمي باشد و البته كه اين دو نوع ادبيات يعني عاميانه و رسمي در طول تاريخ در كنار هم جريان داشته اند و زندگي مسالمت آميزي را داشته اند .

نه

این چکمه

برای من بزرگ است

این چفیه

بر دوشم سنگین

 و این تفنگ.

نوجوان بودم که

خیلی از دوستانم را

در بازی بزرگان

از دست دادم

حالا پس از سال ها

شگرد های بازی شان را

رو می کنند

این یکی متهم می شود به سازش

آن یکی

به نوشاندن جام زهر

برادر

ته دل ما

که خالی شده است .

حداقل بگذارید

دوستانم

در گلستان

آرام بخوابند.

و رویایشان را

هر صبح جمعه

برای ما

مرور کنند

حداقل بگذارید

با خاطره هایمان

خوش باشیم

و با این عکس یادگاری حال کنیم.

نه

این لباس خاکی

چقدر روشن است

و این چفیه مثل بال

روئیده بر شانه های ما

و ما چقدر

1-

زرد ، نارنجی ، رویایی

رنگین کمانی از شادی

قصر بادی

2-

خوش به حالم

زبان حال خیابانی در اردیبهشت 

منتهی به آرامگاه حافظ

3-

آه این گل

چه زیباست

نامش نوک زبانم بود

4-

چه ناز نشته است

 بر این نرگس

پروانه نارنجی

5-

این سان که ایستاده ای

مرا فرو می ریزی

در انحنای اندامت

6-

این سان که خیره ای

مرا غرق می کنی

در آبی چشمانت

بیداری

ایستاده ای و

            لب بر لب تو ماه پشت ابر پنهان است

نشسته ای و

           دریا عریان تر ازهمیشه

              سراسیمه و مواج است

خوابیده ای و

          زمین شش دانگ حواسش

                                  بیدار است

 رویای غزل

 می توانم

     کارت پستالی

       از وبلاگ آسمان بگیرم و    

                          برایت ایمیل کنم

می توانم

           با دهانی پر از پرنده

                       با تو چت کنم 

می توانم

               با یک اس ام اس

             راهی به لبخندهایت

                                     باز کنم

می توانم

            از خدا اجازه بگیرم

                           و فیلتر

                              چشمانت را بشکنم و

                                           به قلبت برسم                  

 اما نه

بگذار دیوانی از این قفسه

                       بردارم و

                    شعری از حافظ

                         برایت آرام  بخوانم                 

                            تا تو بخوابی و من

                                   رویای غزل ببینم

اگر شاعرم

 درست می گویی

من همینم

      بی سطر و سپید              

                   بی حرف و غریب

اگر شاعرم

به خاطر وزن و قافیه نیست

به خاطر خیال وعاطفه نیست

به خاطر توست

اگر بی دستی از شنا و

            بی روزنی از نفس      

به دریا می زنم

به خاطر توست

اگر دریانوردم

به خاطر توست         

اگر چاره ای برای زندگی دارم ، 

                                 رنجی برای شعر

هفت دشت

این سبز گسترده

فقط تو را کم دارد

با تنی خنک

از سفر دیشب

با چشمی روشن

از این همه غزل

با دستانی معطر

از لمس ماه

از چادر

بدر آ                   

بیا به این "هفت دشت "

امروز را با آفتاب

سر کن

و سر صحبت را

با این

شقایق وحشی

باز کن

بیا به عیش این درخت کُنار

و جشن این همه گندم

صفا بده

بیا این دشت گسترده

رقص قرمز تو را

تا می جنبم

و دوربین سه مگا پیکسلی ام را

 آماده می کنم

موبویلم زنگ می خورد

و تو رفته ای

همراه با با خرگوش شوخی که

از چشمانت پریده است.

و باز من می مانم

در کمین لبخندی که

هر آهویی را

رام می کند و

    روزگاری عاشورا

   در محله« سرخور »

چه اشکی

  از چشم ذوالجناح می چکید و

چه عرقی

  از سمت سینه های سرخ

ظهر که می شد

« نوبت جنگ به سالار شهیدان می آمد » و

 « باده دل ها

        لبالب ز خونابه غم می گشت »

 ناخدا

   به استقبال حافظ عزادار می رفت :

   « کجا دانند حال ما

                    سبکباران ساحل ها »

 چقدر غم می چسبید

       در مد یا مظلوم و

  چقدر تلخ بود

      وداع خواهر محزون و

                         برادر معصوم

آه

   « لایه لایه از سفر برگشته رودم

  محو سیمای برادر گشته رودم  »

 صدای شیپور عزا بود

     از شاخ پرپیچ « سیتاتونگا»

و ضربه های کاری شکالو

              بر پوست آهو

   [ باد شمال بود و

             بشکون خشم ]

و جاشوانی غریب

  در جزر و مد  بٌرهای عزا

            الوداع الوداع

   « ای صبح رو سیاه

          به چه رو می شوی سپید »

روز واقعه

 و نوحه ها ی معطر بخشو

   « لوای تعزیت از نو به پا شد

     صدای ناله بر عرش علا شد »

دست های بریده ای می دبدم

 که از سمت دریا می آمد و

   گیسوان پریشان اندوه در شرجی و عشق

            « ما آب نمی خواهیم

             برگرد و یرو خیمه »

 دسته دسته

   می آمدند

  مردان درد

   زنان عزا

   کتل ها و نعش ها

 نوحه ها و زنجیرها

  سنج ها و دمام ها 

 حجله ها و غنچه های گلگون

 و...

«گٌرو» می شد دریا

   ار آدم ها

     از عشق ها

      از اشک ها و نذر ها

روزی

روزگاری عاشورا

 حلیم خانه پدر بزرگ

   چه مزه ی پاکی داشت

      با چاشنی دارچین و

           شور کودکی .  

  بی خبر می اید

گاهی درهیئت یک لب قرمز

وگاهی

بایک اس ام اس

اما بپرهیز از

بوسه های اینترنتی و

بزک های الکترونیکی

اما

بپرهیز از

عشق های ماهواره ای

و بچسب به

ماه واره ایی

که از سمت

جنوب می اید

و دل تو را

می دانم

تو در همین کلمات پنهان شده ای

در همین سطر ها               

 در لابلای گیج و گم این شعر

مثل پیکره ای زیبا

 در خیال مرمرین

صخره سنگی

در ساحلی دور دست

مثل

نقشی وسوسه انگیز

در خواب کاغذی

یک درخت بی نام

در دل جنگل آمازون

به دست یک

نقاش چیره دست.

مثل سیاره ای گمنام

بلعیده شده در

حفره سیاه چاله ای سخت دل ،

مرا

بی زمان و مکان

رها کرده ای

و می دانم

تو در همین نزدیکی هستی

 در کور راه های نابلد

این شعر

« رقصي چنين ميانه ميدانم آرزوست »

زندگي 

 مثل يك تابلو سياه مشق است

               درهم ، سياه و بيهوده    

هنر مي خواهد

كه كرشمه هاي نازكش را ببيني و

با قامت هاي كشيده اش

                   برقصي

و در هارموني

سياه و سفيد كلمات آن

غرق شوي       

و در جستجوي انسان

با نستعليق فانوسش

                روشن شوي 

۱-

چند چاقو

در سایزهای مختلف

یکی، دو عدد پنجه بوکس

دکه ای مختصر و

              جوانی کار بلد

دست هایم را ارزان می فروشم!

2-

بوی شلوغ و پرتاپر جوی را

                می گیرم و ادامه می دهم

کاش

به دریا می رسیدیم

آبی و زلال

3-

با این بازار و

         این ویترین های پر هیجان

با این مانکن های خیره و

          این اماکن بی دردسر

«خوشا این بندر و

وضع بی مثالش»

4-

به ساحل

زیبای بندر گناوه خوش آمدید

به سرویس های بهداشتی پر اشتها و

         آهنگ های بندری

                    خیلی جاز و مجاز

                به دریای خواهرِ شامگاهی

5-

ببخشید

که کوچه هایم خاکی است و

پاهای شما بالا سونی ها

                               ظریف

ضمناٌ شما می توانید

کفش های مخصوص را

از بازارچه«شهرداری»

تهیه کنید.

6-

خدای را چه دیدی

شاید روزی«چین»

تنها بازار ماهی فروش های ما را

                         رونق داد و

                             و در بازار صفا

                        جیکه ارزان چینی

                                         خریدیم.

7-

برای شما

آرزوی «بهروزی» داریم

          و پاساژهای پر از

               فشفشه و ترقه

و عروسک های باربی و

                       پتوهای دو نفره

و اسپری های مختلف

برای شما

شبی خوش در ساحل آرام این بندر

                                             آرزومندیم.

8-

نارنجی، سبز،

قرمز، آبی و بنفش

رنگین کمانی و شاد

تند و تند

        مثل فلفل در شب های شرجی

شیرین  و شیرین

          مثل«شیره سیاه»

در ظهر نخلستان

شور و بانمک

آورده در زیتون

           پرورده دختران

       اسپانیا  و آرژانتین

تلخ تلخ

          همچون

          تیغ بر گلوی

                  گل خشخاش

زندگی

در همه رنگ ها

مزه ها، و لهجه ها

در این چادرها

جاری است.

9-

این تندیس را

جدی نگیرید

ایستاده با توری در دست

و اشاره ای به غبه دریا

در هراس چشمانش

چیزی جز

کابوس ناتمام

یک «بوسلمه» نمی بینی

10-

این هم اسکله

و مردی که

نامش جاشو است

و قطب نمایی که فقط

غبه رنج را

نشان می دهد

تا جزیره گنج!

ماه

 مهربان تر

 امشب نیز 

بندرم

فانوسی را بر افروخته است

 راهنمای بوسلمه  پیر !

سراب

 سراب نیست

 برکه ای از دوبیتی است

 و آب تنی پریا

راز

 مرا چه رازي است

               با اين نام

                  از نياكانم

                     دريانورد

 قلاب

 شايد

 اين گلوي يك پري باشد

خون چكان و تشنه

سال نو

روز اول سال نو

زن کنار ساحل

کهنه می شوید .

یادداشت‌های سفر به جبهه غرب

پنج‌شنبه 4/1/1367

ساعت 5/2 بامداد از پادگان الغدیر راه می‌افتیم. با کاروانی متشکل از نیروهای رزمنده، که در چند اتوبوس جا گرفته‌اند و چند کامیون که وسایل تدارکاتی و نظامی را بار زده‌اند. ما در معیت گردان ابوالفضل هستیم. گردانی قدیمی و با تجربه. با این گردان سال 64 در قبل و حین عملیات والفجر 8 آشنا شدم. آن موقع فرمانده آن یکی از بچه‌های دیر بود. یادم می‌آید و شاید در یادداشت‌های روزانه‌ام از عملیات والفجر 8 هم نوشته باشم که با این گردان در روز دوم عملیات تا نصفه‌های راه هم رفتم. اين گردان آن موقع می‌خواست به طرف کارخانه نمک در خط مقدم فاو برود ولي حالا راهی غرب و کوهستان‌های مرتفع آن می‌شود. این گردان تجربه عملیا‌ت‌های آبی و خاکی هم دارد. چند روز از عملیات والفجر گذشته است و فکر می کنم این گردان و شاید گردان‌های دیگر در قالب ناوتیپ امیرالمؤمنین(ع) قصد شرکت در مراحل بعدی این عملیات داشته باشند. حدود چند روز از این عملیات عقب هستیم. حلبچه بعد از بمباران وحشیانه عراق حالا در دست و در تصرف نیروهای خودی است و چند صد کیلومتر از اراضی عراق از دست حاکم ظالم این کشور، آزاد شده است.

کاروان ما یا بهتر بگویم گردان ابوالفضل حالا از جنوب به سمت غرب و کوهستانی می‌رود که چندی قبل در آن عملیات بیت المقدس نیز اتفاق افتاده است.

يادم باشد 

 چند روز ديگر عيد است

يادم باشد

      براي تو يك پيراهن بخرم

به رنگ ارديبهشت

براي ايليا

       يك كفش

     از جنس تابستان

  و چند خرت و پرت ديگر

      براي سوغاتي و از اين چيزا!

و اگر

پولي در بساطم ماند

براي خودم

     يك ساحل تنها

                كنار دختر دريا!

نمي‌دانم

در چه؟

چه وقت؟

با كه؟

چطور؟

نمي‌دانم كجا پيدايش كنم؟

آيا چشمانش همچنان آبي است

بعد از اين همه رنگ.

آيا مرا فراموش نكرده است

بعد از اين همه خاموش

نمي‌دانم تا چه وقت

تا كي

بايد كنار اين گنگ بنشينم و

شب‌هايم را بي تو

سپيد بسرايم!

اي خون اصليت به شتك‌ها، ز غدیران

افشاند، شرف‌ها به بلندای دلیران

جاری شده از کرب و بلا آمد، و آنگاه

آمیخته با خون سیاوش در ایران

سخن درباره تعزیه یا شبیه‌خوانی به عنوان یک نمایش مذهبی كه در ایران نطفه بست و به کمال رسید، بسيار رفته و کتاب‌های زیادی در این باره موجود است که شاید نگارش این مقاله را اضافی و خالی از لطف ‌نماید. اما در روزهای که داشتم پيرامون این رویداد نمایشی می‌خواندم، حس کردم باید در این باره بنویسم؛ اگر چه تکراری بنماید. هنگام نوشتن احساس کردم این مقاله می‌تواند تفاوت اندکی با مقاله‌های دیگر داشته باشد كه نگارش آن را ضروری می‌نمود. در این مقاله بنده به اختصار پیرامون تعریف، پیشینه، ساختار و چگونگي اجرا، عناصر و نمادها و نشانه‌ها گستره تعزیه نوشته‌ام و اشاره‌ای هم به نظر علما در مورد اين نوع نمایش داشته‌ام. در پایان نیز منابع، کتاب‌ها و مقاله‌‌هايي كه در نگارش این مقاله استفاده کرده‌ام، آورده‌ام تا علاقه‌مندان به شكل مفصل بتوانند مطالعات خود را در این باره گسترش دهند.

بی قند و قافیه  

از تمام نوشیدنی ها

     شعر

          به چای می ماند

             شبیه به هایکو

 در یک استکان کمر باریک

رقص قرمزش را بعداز ظهر ها

                    باید بر دیوار ببینی

محصولی از شرق

       با عطرهل و زعفران

         با طعم قصه های هزار و یک شب شهر زاد

چه بوسه ی داغی دارد

             این شعر قرمز

ویران

بی وزن و قافیه

             بی خیال

 بی کلمه ای در میان

                         سپید

 مثل زائیدن شیر از سکوت

 مثل آب

           عریان

 مثل باد

          ویران

می ایی

           با شیطنت های یک شعر نا تمام

۱

صدای نی انباني از دور

عروسی دختر شاه پریان است

یا جشن ختنه کنان پسری در ماه

 ۲

نشستم و به دریا گفتم

من بچه های خود را بزرگ خواهم کرد

ترانه های خودرا خواهم سرود

بعد اگر خواستی بوسلمه هایت را بفرست

۳

بين آن دونفر

ماه تمام دست به دست مي شد

واليبال ساحلي

 ۴

تنها از اين بندر

دريا با چشم هاي آبيش

ترو تازه مانده است

 ۵

آ بي ، آ رام و بي تفاوت

دريا همان بود كه بود

بعد از تو

 فقط بغض غروب سنگين تر شده است